Mặc dù nguồn cung thô toàn cầu đang cực kỳ dồi dào, giá dầu vẫn liên tục leo thang do một mắt xích bất ngờ: khủng hoảng thiếu tàu chở dầu đường biển. Báo cáo mới nhất từ JPMorgan chỉ ra rằng "nút thắt cổ chai" trong khâu vận tải đang đẩy chi phí logistics lên mức kỷ lục, khiến nỗ lực hạ nhiệt thị trường của nhiều quốc gia rơi vào bế tắc.

Khi nguồn cung bùng nổ nhưng đường biển bị "nghẽn mạch"

Thế giới hiện không hề thiếu dầu. Tuy nhiên, việc đưa lượng "vàng đen" này từ nơi khai thác đến tay người tiêu dùng lại đang gặp chướng ngại lớn. Báo cáo công bố ngày 09/10/2024 của gã khổng lồ tài chính JPMorgan cảnh báo: tình trạng tắc nghẽn trong hạ tầng vận tải đường biển đang đẩy giá thành năng lượng lên cao, bất chấp việc các quốc gia xuất khẩu khu vực Trung Đông đang đẩy mạnh sản lượng ra thị trường.

Nic (@puckrin) October 11, 2026

Thống kê cho thấy, lưu lượng dầu thô vận chuyển qua eo biển chiến lược Hormuz đã cán mốc 12 triệu thùng/ngày trong tháng 09/2024, tăng vọt so với mức trung bình 7,5 triệu thùng/ngày ghi nhận ở tháng 7 và tháng 8. Dù vậy, giá dầu thế giới vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Đội tàu chở siêu dầu toàn cầu rơi vào tình trạng chạm trần công suất

Giải thích về hiện tượng ngược đời này, các chuyên gia phân tích hàng đầu của JPMorgan gồm Natasha Kaneva, Lyuba Savinova và Artem Fakhretdinov nhận định:

"Thời điểm tháng 04/2024, thị trường đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguồn cung. Nhưng bước sang tháng 10, bài toán hóc chuẩn bị chuyển sang chi phí vận tải biển tăng vọt."

Cụ thể, tính đến tháng 09/2024, có tới 766 trong tổng số 923 tàu chở dầu kích thước lớn nhất thế giới đã được đưa vào hoạt động hết công suất. Mặc dù thị trường còn 124 tàu thuộc sở hữu của Iran, lực lượng này gần như bị "đóng băng" và không thể tham gia thương mại toàn cầu do chịu các đòn trừng phạt khắt khe từ Mỹ.

Hệ quả là các tàu thương mại còn lại buộc phải di chuyển trên những lộ trình dài hơn, kết hợp với quy trình sang tải giữa các tàu kéo dài tới 10 ngày. Để duy trì dòng chảy dầu thô từ Trung Đông như hiện tại, thị trường cần huy động thêm 35 tàu chở dầu so với mức trung bình của năm 2025 (không tính đến đội tàu của Iran).

Giá thuê tàu chạm mốc triệu USD/ngày, đe dọa biên lợi nhuận ngành lọc dầu

Sự thiếu hụt phương tiện vận chuyển nhanh chóng tạo nên một cơn sốt giá chưa từng có trên thị trường logistics đường biển.

Theo dữ liệu từ Seatrade, vào ngày 07/10/2024, một hợp đồng thuê tàu siêu tải trọng hướng về Hàn Quốc đã lập kỷ lục với mức giá lên tới 1,162 triệu USD/ngày.

Cùng thời điểm (09/10/2024), giá dầu Brent giao dịch trên thị trường quốc tế neo quanh mức 102,77 USD/thùng, trong khi dầu thô kỳ hạn của Mỹ đạt khoảng 93,13 USD/thùng.

Giá dầu thô giao ngay của Mỹ và Anh. Nguồn: TradingView

Chi phí vận tải tăng phi mã đang giáng đòn mạnh vào các doanh nghiệp chế biến. JPMorgan đưa ra cảnh báo: biên lợi nhuận của các nhà máy lọc dầu tại châu Âu đang bị đẩy xuống mức âm, nguy cơ cao buộc nhiều cơ sở sản xuất phải thu hẹp quy mô hoặc tạm dừng vận hành.

Xả kho dự trữ khẩn cấp: Bài toán khó khi thiếu tàu vận chuyển

Nhằm hạ nhiệt thị trường, nhóm các nước G7 đầu tháng này đã nhất trí giải phóng 100 triệu thùng dầu từ quỹ dự trữ chiến lược. Bên cạnh đó, Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng từng nhận định eo biển Hormuz không còn giữ vị thế quá tác động đến giá xăng dầu nội địa.

Tuy nhiên, phân tích của JPMorgan lại mở ra một viễn cảnh thực tế đầy thách thức: Chuyện gì sẽ xảy ra nếu các chính phủ tích cực bơm thêm dầu ra thị trường nhưng lại không có đủ tàu để vận chuyển số dầu đó?

Đối với các nhà đầu tư chuyên nghiệp, năng lực logistics và công suất của đội tàu chở dầu đang trở thành chỉ báo then chốt. Sự biến động này đã khiến các quỹ đầu tư tập trung vào lĩnh vực vận tải biển thu hút dòng tiền mạnh mẽ. Chừng nào nút thắt chi phí vận tải chưa được tháo gỡ, mọi nỗ lực bổ sung nguồn cung dầu thô cũng khó mang lại tác dụng giảm giá thực sự cho người tiêu dùng cuối cùng.

Disclaimer: Bài viết chỉ nhằm cung cấp thông tin, không phải lời khuyên đầu tư. Độc giả cần tự nghiên cứu và tuân thủ quy định pháp luật Việt Nam hiện hành trước khi đưa ra bất kỳ quyết định tài chính nào.