Giữa đống đổ nát và cuộc khủng hoảng "bốc hơi" tiền mặt trầm trọng, Dải Gaza có thể sắp đón nhận một giải pháp tài chính số chưa từng có. Dưới sự bảo trợ của Donald Trump, một siêu ủy ban đang ấp ủ kế hoạch phát hành đồng stablecoin riêng, đánh dấu phép thử vô tiền khoáng hậu: Dùng tiền mã hóa để vực dậy một vùng đất hậu chiến. Liệu đây sẽ là "chiếc phao cứu sinh" cho người dân hay ẩn chứa những toan tính địa chính trị sâu xa?

Sự sống còn trong nền kinh tế "không tiền mặt" Kể từ khi xung đột bùng phát dữ dội giữa Hamas và Israel vào tháng 10/2023, Dải Gaza không chỉ gánh chịu thương vong và sự tàn phá hạ tầng nặng nề, mà còn rơi vào một cuộc khủng hoảng nhân đạo và tài chính nghiêm trọng.

Tiền mặt tại đây gần như đã biến mất. Với việc hàng loạt máy ATM bị phá hủy, các ngân hàng đóng cửa và Israel phong tỏa hoàn toàn các chuyến xe chở tiền mới, người dân Gaza đang bị dồn vào chân tường. Để duy trì các giao dịch mua bán nhu yếu phẩm cơ bản nhất, họ buộc phải tìm đến các hình thức thanh toán kỹ thuật số. Chính sự đứt gãy này đã vô tình tạo ra một mảnh đất trống để gieo mầm cho một hạ tầng tài chính hoàn toàn mới dựa trên công nghệ blockchain.

Dự án tỷ đô mang tên "Hội đồng Hòa bình" Theo các nguồn tin mật từ Financial Times, một sáng kiến có tên Board of Peace (Hội đồng Hòa bình) đang trong giai đoạn thảo luận đầu tiên để phát hành một đồng stablecoin (được neo giá với USD) dành riêng cho Dải Gaza.

Đây không phải là một tổ chức bình thường. Board of Peace hoạt động độc lập ngoài khuôn khổ Liên Hợp Quốc, được thành lập với những quy định vô cùng khắt khe:

• Thành viên cốt cán: Nhóm do chính ông Donald Trump làm chủ tịch, với sự tham gia điều hành trực tiếp của con rể Jared Kushner.

• Điều kiện gia nhập: Chỉ dành cho những thành viên được mời đích danh, kèm theo mức phí gia nhập khổng lồ lên tới 1 tỷ USD.

Dự án phát hành stablecoin này đang được dẫn dắt bởi doanh nhân công nghệ người Israel – Liran Tancman, phối hợp cùng Ủy ban Quốc gia về Quản trị Gaza (NCAG). Trong cuộc họp ra mắt tại Washington D.C. tuần trước, ông Tancman hé lộ tham vọng xây dựng một "xương sống kỹ thuật số" an toàn. Nền tảng mở này không chỉ phục vụ thanh toán tiền điện tử mà còn tích hợp dịch vụ tài chính, giáo dục trực tuyến, chăm sóc y tế và cam kết trao quyền kiểm soát dữ liệu lại cho người dùng.

Sự gật đầu của Phố Wall và tham vọng tái thiết toàn diện Kế hoạch của Board of Peace không chỉ dừng lại ở tiền kỹ thuật số. Họ đang phác thảo một chiến lược tái thiết Trung Đông đa tầng, kết hợp giữa kinh tế số, an ninh và quản trị:

• Ngân hàng truyền thống vào cuộc: Dù ông Trump từng có mối quan hệ khá căng thẳng với Phố Wall, "ông lớn" JPMorgan Chase được cho là đã tham gia các cuộc đàm phán sơ bộ để cung cấp dịch vụ xử lý dòng tiền cho Hội đồng Hòa bình.

• Thiết lập an ninh: Các tài liệu rò rỉ cho thấy nhóm đang lên kế hoạch xây dựng một căn cứ quân sự ổn định với quy mô khoảng 5.000 người tại Gaza. Đi kèm với đó là mạng lưới cảnh sát và lực lượng quốc tế để duy trì trật tự hậu chiến.

• Nguồn vốn khổng lồ: Ông Trump đã công bố các cam kết tài trợ lên tới hàng chục tỷ USD từ Mỹ và các quốc gia đồng minh để phục vụ chương trình tái thiết này.

Những khoảng tối chưa có lời giải Mặc dù mang tầm nhìn vĩ mô, dự án vẫn đối mặt với sự hoài nghi lớn từ giới chuyên gia. Các vấn đề cốt lõi như đơn vị nào sẽ phát hành stablecoin, cơ chế bảo chứng USD ra sao, và đặc biệt là làm thế nào để vận hành tiền số ở một nơi mà hạ tầng viễn thông và điện năng liên tục bị cắt đứt, vẫn là một dấu hỏi lớn.

Bên cạnh đó, nguy cơ về quyền riêng tư cũng được đặt ra. Nếu ví điện tử và hệ thống phân phối tiền bị kiểm soát bởi các thế lực bên ngoài, các nguồn viện trợ nhân đạo rất có thể bị biến thành công cụ để giám sát cuộc sống của người dân Gaza.

Toan tính của Donald Trump và dấu hỏi về pháp lý Dù Nhà Trắng chưa chính thức lên tiếng, động thái này hoàn toàn phù hợp với sự dịch chuyển lập trường của Donald Trump sang ủng hộ tiền mã hóa trong thời gian gần đây.

• Mùa hè năm ngoái, ông đã ký ban hành GENIUS - đạo luật liên bang đầu tiên về stablecoin.

• Gia đình ông cũng đang trực tiếp vận hành dự án tiền số World Liberty Financial và đã phát hành đồng stablecoin USD1.

Chính sự tham gia sâu rộng này đã khiến nhiều nghị sĩ Mỹ lo ngại về những rủi ro an ninh quốc gia và sự xung đột lợi ích tiềm tàng, nhất là trong bối cảnh Quốc hội Mỹ vẫn đang chật vật tranh luận về một khung pháp lý chuẩn mực cho tiền mã hóa.

Dẫu vậy, nếu được hiện thực hóa, đồng stablecoin của Board of Peace sẽ đi vào lịch sử như một trong những cuộc thử nghiệm táo bạo và chấn động nhất về vai trò của tiền kỹ thuật số trong việc tái thiết một vùng đất hoang tàn sau chiến tranh.

Disclaimer: Bài viết chỉ có mục đích thông tin, không phải lời khuyên đầu tư. Nhà đầu tư nên tìm hiểu kỹ trước khi ra quyết định. Chúng tôi không chịu trách nhiệm về các quyết định đầu tư của bạn.