Ngày 21.12, dưới sự chủ trì của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Việt Nam đã chính thức công bố thành lập Trung tâm tài chính quốc tế. Không đơn thuần là một dự án kinh tế, sự kiện này được ví như "cú hích" lịch sử đưa Việt Nam thoát khỏi cái bóng "công xưởng gia công" để vươn lên trở thành một mắt xích quyền lực trong mạng lưới tài chính toàn cầu.

Từ "người sử dụng vốn" đến "người điều phối cuộc chơi"

Tại hội nghị, thông điệp mạnh mẽ nhất được Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh là sự chuyển dịch mang tính chiến lược của nền kinh tế. Việc đưa Trung tâm tài chính quốc tế (TTTCQT) vào vận hành là sự khởi đầu cho một kỷ nguyên mới về chất và lượng của thị trường tài chính.

Việt Nam sẽ không còn chấp nhận dừng lại ở vị thế một "công xưởng" gia công giá trị thấp. Thay vào đó, đất nước sẽ chuyển mình trở thành một mắt xích trọng yếu trong chuỗi giá trị và an ninh tài chính toàn cầu; chuyển từ vị thế bị động của người đi vay, sử dụng vốn sang vị thế chủ động của người tham gia điều hành, quản trị và điều phối các dòng vốn trong và ngoài nước.

Thủ tướng Phạm Minh Chính tại hội nghị - ảnh VGP/Nhật Bắc

Thủ tướng khẳng định: "Lợi ích lớn nhất của TTTCQT không chỉ đo đếm bằng tiền, mà bằng sự đổi mới tư duy quản lý và công nghệ hiện đại". Chính áp lực cạnh tranh quốc tế sòng phẳng sẽ là động lực buộc bộ máy hành chính phải cải cách mạnh mẽ, minh bạch hóa và số hóa toàn diện. Những cơ chế thử nghiệm (sandbox) thành công tại đây sẽ được nhân rộng, tạo đà cho sự phát triển bền vững.

Chiến lược "Một trung tâm, hai điểm đến": Thông minh - Số - Xanh

Việt Nam lựa chọn mô hình phát triển độc đáo để khai thác tối đa lợi thế so sánh của từng địa phương:

• Tại TP.HCM: Được định vị là đầu mối tài chính quy mô lớn, giữ vai trò dẫn dắt. Nơi đây sẽ tập trung phát triển mạnh mẽ thị trường chứng khoán, trái phiếu, ngân hàng, quản lý quỹ và dịch vụ niêm yết, kết nối trực tiếp dòng vốn từ các doanh nghiệp với thế giới.

• Tại Đà Nẵng: Được định vị là trung tâm tài chính chuyên biệt, đóng vai trò như một "phòng thí nghiệm" cho các mô hình tài chính tương lai. Trọng tâm của Đà Nẵng là công nghệ tài chính (Fintech), quản lý gia sản và tài chính xanh.

"Trải thảm đỏ" bằng cơ chế đặc quyền chưa từng có

Để hiện thực hóa tham vọng này, các "điểm nghẽn" pháp lý khó khăn nhất đã được tháo gỡ bằng hệ thống khung pháp lý vượt trội. Chính phủ đã ban hành 8 nghị định mới (trong đó có Nghị định 323/2025) chỉ 3 ngày trước lễ công bố, cùng với việc Quốc hội thông qua luật Tòa án chuyên biệt (hiệu lực từ đầu 2026).

Hàng loạt ưu đãi "khủng" được áp dụng để thu hút đại bàng tài chính:

• Về thuế: Áp dụng thuế TNDN 10% trong 30 năm (chỉ bằng một nửa mức thông thường), miễn thuế tối đa 4 năm và giảm 50% trong 9 năm tiếp theo. Miễn thuế thu nhập cá nhân cho chuyên gia, nhà quản lý đến hết năm 2030.

• Về thể chế: Tự do hóa dòng vốn trong phạm vi kiểm soát; cơ chế Sandbox cho công nghệ mới; chính sách visa đặc biệt cho nhân tài.

• Về tư pháp: Lần đầu tiên chấp nhận thẩm phán nước ngoài tham gia xét xử tại Tòa án chuyên biệt, thể hiện cam kết minh bạch và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Mệnh lệnh "một cửa tại chỗ": Xóa bỏ tư duy "xin - cho"

Để đảm bảo hiệu quả, Thủ tướng yêu cầu TP.HCM, Đà Nẵng và các bộ ngành phải thực hiện cuộc "cách mạng" trong quản lý: chuyển hẳn sang tư duy kiến tạo và phục vụ; triệt tiêu cơ chế "xin - cho" và tư duy "không quản được thì cấm".

Mọi vướng mắc của nhà đầu tư phải được xử lý theo quy trình đặc biệt "một cửa tại chỗ", báo cáo vượt cấp lên Thủ tướng nếu cần thiết. Song song đó là việc tăng tốc hoàn thiện hạ tầng kết nối (sân bay Long Thành, metro, vành đai, 5G/6G) và hệ sinh thái xã hội chuẩn quốc tế (y tế, giáo dục) để nhà đầu tư yên tâm "an cư lạc nghiệp".

Kỳ vọng về một "Siêu thị tài chính" đẳng cấp

Đánh giá về sự kiện, TS Trần Hoàng Ngân, đại biểu Quốc hội, nhận định sự ra đời của TTTCQT ngay trước thềm năm 2026 – thời điểm Việt Nam bước vào kỷ nguyên vươn mình với mục tiêu tăng trưởng 2 con số – sẽ tạo ra nguồn năng lượng khổng lồ. Nguồn vốn, yếu tố quyết định 40% tốc độ tăng trưởng, sẽ dồi dào hơn và có chi phí thấp hơn nhờ sự hiện diện của các định chế tài chính toàn cầu.

Đồng quan điểm, chuyên gia tài chính TS Nguyễn Trí Hiếu ví von TTTCQT như một "siêu thị tài chính" – nơi quy tụ ngân hàng, quỹ đầu tư và cơ quan quản lý trong cùng một không gian giao dịch trực tiếp. Ông nhấn mạnh, để thành công, Việt Nam cần thu hút bằng được những "sếu đầu đàn" như JP Morgan, Citigroup hay các hãng bảo hiểm, kiểm toán hàng đầu thế giới để gia tăng uy tín quốc gia.

Cũng trong khuôn khổ hội nghị, bộ máy lãnh đạo đầu tiên đã được công bố:

• Tại TP.HCM: TS Trương Minh Huy Vũ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, kiêm nhiệm Chủ tịch Cơ quan điều hành TTTCQT.

• Tại Đà Nẵng: Ông Hồ Kỳ Minh, Phó chủ tịch Thường trực UBND TP.Đà Nẵng, kiêm nhiệm Chủ tịch Cơ quan điều hành TTTCQT.

Disclaimer: Bài viết chỉ có mục đích thông tin, không phải lời khuyên đầu tư. Nhà đầu tư nên tìm hiểu kỹ trước khi ra quyết định. Chúng tôi không chịu trách nhiệm về các quyết định đầu tư của bạn.